ADHD – Tăng động, giảm chú ý ở trẻ em

Hướng dẫn toàn diện dành cho phụ huynh | Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến nhất ở trẻ em độ tuổi học đường. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 3–7% trẻ em mắc ADHD, nhưng phần lớn chưa được phát hiện và hỗ trợ đúng cách.

I. ADHD là gì?

ADHD không phải lỗi của cha mẹ, cũng không phải do con cố tình chống đối. Đây là rối loạn phát triển thần kinh có cơ sở sinh học rõ ràng — não bộ trẻ ADHD có sự khác biệt trong cách điều phối dopamine, chất dẫn truyền thần kinh kiểm soát sự tập trung và hành vi.

II. Dấu hiệu nhận biết ADHD

Các biểu hiện phải xuất hiện thường xuyên, kéo dài trên 6 tháng và ảnh hưởng đến ít nhất 2 môi trường (gia đình và trường học).

III. Nguyên nhân

• Di truyền: Nếu cha/mẹ hoặc anh chị em ruột có ADHD, nguy cơ mắc tăng 40–60%.
• Phát triển não bộ: Một số vùng não kiểm soát chú ý phát triển chậm hơn 2–3 năm.
• Yếu tố chu sinh: Sinh non, cân nặng thấp lúc sinh, hoặc tiếp xúc với chì.

IV. Ảnh hưởng đến con

Trẻ ADHD thường bị hiểu nhầm là lười biếng. Thực tế, não của con không thiếu khả năng — chỉ là con gặp khó khăn duy trì sự tập trung cho những nhiệm vụ không gây hứng thú. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, trẻ ADHD có nguy cơ cao hơn về lo âu và trầm cảm khi lớn lên.

→ Vì sao trẻ ADHD dễ gặp trầm cảm và lo âu khi lớn lên?

V. Chẩn đoán tại BrainCare

1. Phỏng vấn lâm sàng — Thu thập lịch sử phát triển, học tập và gia đình.
2. Thang đánh giá hành vi — Vanderbilt, Conners hoặc CBCL (cha mẹ & giáo viên cùng đánh giá).
3. Đánh giá tâm lý toàn diện — Test IQ, đánh giá chú ý, xử lý thông tin, trí nhớ làm việc.
4. Loại trừ các nguyên nhân khác — Lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, vấn đề thị giác/thính giác.
5. Trả kết quả & lên kế hoạch hỗ trợ — Kế hoạch can thiệp cá nhân hóa cho từng trẻ.

→ Làm thế nào để đưa con đi khám tâm lý?

VI. Phương pháp trị liệu

• CBT (Liệu pháp nhận thức – hành vi): Hiệu quả nhất được chứng minh qua nghiên cứu cho trẻ từ 8 tuổi trở lên.
• Play Therapy: Phù hợp với trẻ nhỏ, giúp xử lý cảm xúc và phát triển kỹ năng xã hội.
• Nghệ thuật tỉnh thức (Mindfulness): Rèn luyện chú ý có chủ đích, giảm bốc đồng — phương pháp đặc trưng của BrainCare.
• Huấn luyện cha mẹ (Parent Training): Xây dựng hệ thống hỗ trợ nhất quán tại nhà và phối hợp với nhà trường.

VII. Câu hỏi thường gặp

VIII. Bài viết liên quan