Nghiện Internet và mạng xã hội, những điều cha mẹ cần biết

Khi kỳ nghỉ hè đến gần, rất nhiều phụ huynh cảm thấy lo lắng về tình trạng sử dụng thiết bị điện tử của con mình. Phải quản lý con thế nào khi mà cha mẹ thì vẫn phải đi làm còn con thì có nhiều thời gian rảnh rỗi ở nhà? Mỗi khi nhắc nhở con, thường câu đáp lại là “Con chỉ dùng một chút thôi.”, nhưng “một chút” dần kéo dài hàng giờ thậm chí khi bị nhắc nhở, con trở nên cáu gắt, khó chịu với cha mẹ.

Nhìn nhận một cách công bằng, Internet và mạng xã hội không hoàn toàn là “kẻ xấu”. Internet và mạng xã hội mở ra cơ hội học tập, sáng tạo và tiếp cận thế giới rộng lớn cho con. Không chỉ vậy, đây còn là không gian để các bạn nhỏ kết nối, tìm kiếm cảm giác thuộc về, khám phá bản thân và thể hiện cá tính trong giai đoạn tâm lý đang phát triển mạnh mẽ. Một video được chia sẻ, một bài đăng nhận nhiều lượt thích hay một cuộc trò chuyện nhóm có thể mang lại cho trẻ cảm giác được công nhận — điều mà nhiều em đôi khi không tìm thấy trong đời thực. Tuy nhiên, chính vì đáp ứng rất mạnh những nhu cầu tâm lý thiết yếu mà đời sống thực vốn lại thiếu như được kết nối, công nhận và giải tỏa cảm xúc, mạng xã hội đang chiến gần như toàn bộ sự chú ý và cảm xúc của trẻ vị thành niên, khiến các em dần phụ thuộc vào thế giới online.

Nghiện Internet và mạng xã hội không chỉ chiếm mất thời gian sinh hoạt mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến cảm xúc, hành vi, học tập cũng như sự phát triển tâm lý của các em học sinh. Điều đáng nói là những ảnh hưởng này có tác động lâu dài vì não bộ các em vẫn đang trong giai đoạn phát triển còn chưa hoàn thiện.

1️⃣ 𝑹𝒐̂́𝒊 𝒍𝒐𝒂̣𝒏 𝒈𝒊𝒂̂́𝒄 𝒏𝒈𝒖̉ 𝒗𝒂̀ 𝒌𝒊𝒆̣̂𝒕 𝒔𝒖̛́𝒄 𝒕𝒊𝒏𝒉 𝒕𝒉𝒂̂̀𝒏
Việc truy cập internet, mạng xã hội liên tục nhiều giờ, thậm chí nhiều em thức đêm để lướt mạng xã hội khiến não bộ luôn ở trạng thái kích thích. Trẻ ngủ muộn, ngủ không sâu giấc, điều đó khiến cơ thể nói chung và hệ thần kinh nói riêng gần như không có thời gian nghỉ ngơi thật. Hậu quả là sức khỏe thể chất lẫn tinh thần không thể hồi phục tốt và dẫn tới kiệt quệ.

2️⃣ 𝑮𝒊𝒂̉𝒎 𝒌𝒉𝒂̉ 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒕𝒂̣̂𝒑 𝒕𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒗𝒂̀ 𝒉𝒐̣𝒄 𝒕𝒂̣̂𝒑
Video ngắn, thông tin liên tục và tốc độ phản hồi nhanh trên mạng xã hội khiến não bộ trẻ quen với việc nhận kích thích tức thời, điều này dẫn tới việc trẻ trở nên khó tập trung vào những hoạt động cần sự kiên nhẫn như học tập, đọc sách hay làm bài dài. Biểu hiện mà không ít phụ huynh nhận thấy ở các bạn lạm dụng mạng xã hội là nhanh chán và mất động lực học tập.

3️⃣ 𝑮𝒊𝒂 𝒕𝒂̆𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒖𝒚 𝒄𝒐̛ 𝒍𝒐 𝒂̂𝒖 𝒗𝒂̀ 𝒕𝒓𝒂̂̀𝒎 𝒄𝒂̉𝒎
Ở tuổi vị thành niên — giai đoạn bản sắc cá nhân đang hình thành, việc tiếp xúc liên tục với những hình mẫu “hoàn hảo” trên mạng có thể khiến trẻ cảm thấy mình không đủ tốt, không đủ hấp dẫn hoặc cảm thấy thất bại và bế tắc. Nhiều em vì lý do này mà trở nên tự ti, lo âu hoặc phụ thuộc vào những giá trị không thực như lượt thích trên mạng xã hội hoặc sự công nhận từ người khác để cảm thấy mình có giá trị.

4️⃣ 𝑫𝒆̂̃ 𝒃𝒖̀𝒏𝒈 𝒏𝒐̂̉ 𝒄𝒂̉𝒎 𝒙𝒖́𝒄 𝒗𝒂̀ 𝒙𝒖𝒏𝒈 đ𝒐̣̂𝒕 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒈𝒊𝒂 đ𝒊̀𝒏𝒉
Khi Internet và mạng xã hội trở thành căn nhà ảo, nơi trẻ giải tỏa cảm xúc chính, việc bị ngắt mạng hoặc các thiết bị điện tử có thể khiến trẻ phản ứng rất mạnh: cáu gắt, chống đối, la hét. Nhiều gia đình rơi vào vòng lặp căng thẳng: cha mẹ càng kiểm soát, trẻ càng phản kháng.

5️⃣ 𝑴𝒂̂́𝒕 𝒌𝒆̂́𝒕 𝒏𝒐̂́𝒊 𝒗𝒐̛́𝒊 đ𝒐̛̀𝒊 𝒔𝒐̂́𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒂̣̂𝒕
Một số trẻ dành phần lớn thời gian online vì cảm thấy thế giới mạng dễ chịu hơn thế giới thực tế. Dần dần, trẻ ít trò chuyện với gia đình, ngại tương tác trực tiếp và có xu hướng tự cô lập với các mối quan hệ ngoài đời thật. Có nhiều em rất sôi nổi trên mạng nhưng ngoài đời lại cô đơn và khép mình. Điều đó không chỉ khiến các em ngày càng phụ thuộc vào thế giới ảo mà còn có nguy cơ rơi vào các tệ nạn như: bạo lực mạng, lạm dụng hoặc xâm hại, lệch lạc về nhận thức bởi các nội dung độc hại….

Dấu hiệu cha mẹ cần chú ý

Theo Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Thị Ngọc tại Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare, không phải cứ dùng các thiết bị điện tử nhiều là nghiện. Tuy nhiên, phụ huynh cần lưu ý khi trẻ có các biểu hiện kéo dài sau đây:
❗ Mất kiểm soát thời gian online
❗ Cáu gắt mạnh khi bị ngắt mạng hoặc thu điện thoại
❗ Giảm hứng thú với hoạt động ngoài đời
❗ Đảo lộn giấc ngủ
❗ Học tập sa sút
❗ Thu mình, ít giao tiếp
❗ Luôn cần điện thoại để cảm thấy “ổn”

Nhiều phụ huynh nhắn tin gọi điện đến với BrainCare: “Có nên cấm hoàn toàn không?” “Chị khoá mạng, tịch thu điện thoại, máy tính…”. Thực tế, việc cấm đoán tuyệt đối thường không tạo ra hiệu quả tích cực thực chất mà chỉ khiến trẻ lén lút sử dụng, phòng thủ hơn đồng thời đào sâu khoảng cách giữa cha mẹ và con.

Nếu thấy việc con lạm dụng internet/mạng xã hội quá mức ảnh hưởng đến học tập, sức khoẻ, cha mẹ nên tìm đến chuyên gia tâm lý. Hành vi luôn là ngôn ngữ của cảm xúc chưa được diễn đạt và hiểu điều gì đang diễn ra phía sau hành vi đó của con mới là bước đầu tiên để thay đổi một cách bền vững. Với sự đồng hành của chuyên gia Tâm lý, con sẽ được thấu hiểu, được trị liệu và hoàn toàn thoát ra khỏi vòng xoáy của “Nghiện” Internet/mạng xã hội.

Đánh giá trị liệu tại BrainCare​

Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia tâm lý, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm đánh giá, tham vấn, trị liệu, chẩn đoán uy tín, mang đến lợi ích cho khách hàng. 

BrainCare hướng tới trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu về lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ tinh thần tại Việt Nam, làm thay đổi thói quen và nhận thức của người Việt Nam trong việc chú trọng sức khoẻ tinh thần và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. BrainCare “Vì cộng đồng hạnh phúc từng giây.

 

Author