Một buổi tối như bao ngày, cô bé nữ sinh lớp 7 đang lúi cúi ngồi học thì mẹ đột ngột bước vào, mẹ mượn điện thoại con để gọi cho bố vì điện thoại của mẹ mới bị rơi xuống nước hỏng. Gương mặt con lo lắng, có chút lắp bắp, điện thoại thì nóng ran. Màn hình sáng lên, dòng thông báo tin nhắn liên tiếp hiện ra:“Vk iu đg lm jz đấyyy (Vợ yêu đang làm gì đấy)”“Ck nhớ vk mún xỉuu lun á (Chồng nhớ vợ muốn xỉu luôn á) ”“Bh tụi mìn đi chơii típ đc hongg ” (Bao giờ chúng mình đi chơi tiếp được không)…
Mọi thứ như đứng lại. Tim mẹ thắt lại: Shock, bàng hoàng và không tin nổi, đứa con gái bé bỏng của mình đang gọi một thằng nhóc nào đó là vợ chồng, yêu đương, lại còn đi chơi với nhau rồi… Trong đầu hàng loạt câu hỏi nảy ra: “Con mình hư rồi sao? Mới từng này tuổi đã yêu đương kiểu đó? Có chuyện gì vượt quá giới hạn chưa?”
Đây là một thực trạng diễn ra rất phổ biến khiến nhiều phụ huynh bối rối. Phụ huynh hãy cùng BrainCare khám phá xem điều gì đang diễn ra trong tâm lý của con cũng như nên xử lý tình huống này như thế nào nhé!
𝑻𝒖𝒐̂̉𝒊 𝒅𝒂̣̂𝒚 𝒕𝒉𝒊̀ 𝒗𝒂̀ 𝒏𝒉𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒄𝒂̉𝒎 𝒙𝒖́𝒄 𝒄𝒖̉𝒂 𝒄𝒐𝒏.
Ở lớp 7 hay rộng hơn là giai đoạn cấp 2, trẻ đang bước vào giai đoạn dậy thì. Cơ thể thay đổi nhanh chóng, hormone thay đổi và kéo theo đó là những biến chuyển mạnh mẽ trong cảm xúc. Não bộ của trẻ lúc này phát triển không đồng đều: vùng cảm xúc hoạt động rất mạnh, trong khi vùng kiểm soát lý trí vẫn còn chưa phát triển bằng. Vì vậy, trẻ dễ rung động, dễ bị thu hút bởi sự quan tâm của người khác, dễ cảm thấy “thích” ai đó mà chưa đủ lý trí để hiểu rõ đó là gì.
Khi con xưng hô qua mạng xã hội là “chồng – vợ”, điều đó thường không mang ý nghĩa hôn nhân hay tình dục như người lớn nghĩ. Với nhiều trẻ, đó là cách bắt chước phim ảnh, mạng xã hội hay thần tượng: Phụ huynh có thể hiểu đó đơn giản là một trò chơi cảm xúc, một cách để cảm thấy mình quan trọng trong mắt ai đó. Con đang trải nghiệm nhu cầu rất cơ bản: được yêu, được chú ý, được thuộc về một mối quan hệ nhưng lại chưa đủ trải nghiệm và nhận thức để hiểu hết ý nghĩa của những từ mà mình dùng.
Bên cạnh đó, trong khi con bị cha mẹ cấm đoán, thiếu thông tin do chưa được giáo dục về giới tính, tình yêu thì internet lại trở thành “người thầy” giúp con giải đáp mọi thắc mắc, tò mò, dù là khó nói nhất. TikTok, phim, idol, thông tin tràn lan trên mạng khiến yêu đương trở thành điều lạ lẫm, thú vị, là bằng chứng khiến con tỏ ra trưởng thành trước các bạn. Con nhìn thấy, bắt chước, và nghĩ đó là bình thường. Trong thế giới của con, những lời “vợ iu – chồng iu” có thể chỉ nhẹ như một câu đùa nhưng trong thế giới của cha mẹ, nó lại mang tới nỗi lo lắng, hoang mang tột độ.
𝑷𝒉𝒖̣ 𝒉𝒖𝒚𝒏𝒉 𝒄𝒂̂̀𝒏 đ𝒐̂̀𝒏𝒈 𝒉𝒂̀𝒏𝒉 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒄𝒐𝒏 𝒏𝒉𝒖̛ 𝒕𝒉𝒆̂́ 𝒏𝒂̀𝒐?
Chính vì những rủi ro tiềm tàng con có thể gặp phải khi yêu sớm khiến phụ huynh shock, lo lắng đến như vậy: Đằng sau cơn giận thường là nỗi sợ: sợ con bị lợi dụng, sợ con quan hệ sớm, sợ con bị xâm hại, sợ con bị tổn thương, sợ tương lai của con bị ảnh hưởng bởi những bồng bột của tuổi trẻ. Cha mẹ cũng cảm thấy con lớn nhanh quá, không còn muốn chia sẻ với mình nữa, như thể mình bị bỏ lại phía sau, không còn kiểm soát được nữa. Cảm giác bất lực ấy đôi khi biến thành quát mắng, cấm đoán, tra hỏi dồn dập. Và thế là chính những phản ứng đó lại có thể đẩy con đi xa hơn: Khi con bị mắng mỏ, xấu hổ, dán nhãn “hư”, con sẽ không ngừng yêu – mà chỉ ngừng chia sẻ. Con sẽ giấu kín hơn, tìm lời khuyên từ bạn bè hoặc Internet thay vì cha mẹ. Mối quan hệ quan trọng nhất để bảo vệ con – mối quan hệ với gia đình – đã rạn nứt.
Quý vị phụ huynh thân mến, trách mắng con lúc này chỉ có thể khiến con ngắt kết nối với cha mẹ và tìm một cách kín đáo hơn để che dấu. Điều con cần trong khoảnh khắc này không phải là sự trừng phạt mà là những người cha mẹ đủ bình tĩnh và yêu thương để dẫn con đi đúng đường. Bình tĩnh không đồng nghĩa với xem nhẹ, bình tĩnh là để phụ huynh có thể kết nối với con, để nhìn rõ tình huống.
Trước hết, cha mẹ cần kiểm chứng mối quan hệ đó của con đã đến mức nào? Chỉ nhắn tin vui? Hay đã gặp riêng? Bạn kia bao nhiêu tuổi?
Sau đó, cha mẹ cần trò chuyện với con (tuyệt đối không tra hỏi). Thay vì “Tại sao con làm vậy?”, hãy thử “Mẹ thấy con đang quý bạn đó, con có thể kể cho mẹ nghe không?”. Khi trẻ cảm thấy được lắng nghe mà không bị phán xét, cánh cửa kết nối vẫn còn mở và chỉ khi kết nối còn, cha mẹ mới có thể ảnh hưởng đến con.
Tùy mức độ mối quan hệ, cách xử lý sẽ khác nhau. Nếu chỉ là nhắn tin xưng hô yêu, cha mẹ có thể nói về cảm xúc tuổi dậy thì và ranh giới phù hợp. Nếu con gặp gỡ riêng, cần thỏa thuận quy tắc an toàn và theo dõi phù hợp. Nếu có dấu hiệu thân mật quá mức, cha mẹ cần trò chuyện sâu hơn, hướng dẫn cụ thể và theo sát hơn…
Không có một công thức chung nào cho mọi tình huống, chỉ có nguyên tắc cốt lõi mà cha mẹ cần khắc cốt ghi tâm: Giữ kết nối và giáo dục thay vì trừng phạt. Cha mẹ chỉ có thể giáo dục con hiệu quả khi và chỉ khi có thể kết nối tốt với con.
Quan trọng hơn cả, cha mẹ nhận ra sự cần thiết của giáo dục giới tính và chủ động giáo dục con từ sớm. Yêu sớm sẽ không nguy hiểm vì “yêu”, mà nguy hiểm khi trẻ không đủ nhận thức để tự bảo vệ mình. Con cần biết về ranh giới cơ thể, về sự đồng thuận, về nguy cơ khi quan hệ sớm, về nguy cơ bị phát tán hình ảnh riêng tư, về việc không gặp riêng người lạ, và rằng giá trị của con không nằm ở việc có người yêu. Cha mẹ cần nhớ rằng giáo dục giới tính đúng cách không làm trẻ hư, ngược lại, giáo dục giới tính giúp trẻ biết nói “không”, biết giữ an toàn, biết tôn trọng bản thân. Khi trẻ có kiến thức, tình cảm đầu đời sẽ bớt mù quáng và bớt rủi ro hơn.
𝑳𝒐̛̀𝒊 𝒌𝒆̂́𝒕
Khi phát hiện con “yêu sớm”, cha mẹ có thể lo lắng và tức giận nhưng hãy nhớ con không cần một thẩm phán, con cần một người hướng dẫn và rằng nếu cha mẹ mất bình tĩnh, con sẽ tìm đến nơi khác để trút bầu tâm sự và đóng mọi kết nối với cha mẹ. Trên hành trình trưởng thành của con của con, tình cảm đầu đời chỉ là một trạm dừng chân mà bất cứ ai cũng phải trải qua trong đời. Cha mẹ hãy đồng hành cùng con đúng cách để con có thể đi qua trạm dừng chân ấy một cách bình an với những kỷ niệm đẹp, cha mẹ nhé!
Quý vị phụ huynh từng có trải nghiệm con yêu sớm chưa? Anh chị suy nghĩ như thế nào về vấn đề này? Hãy để lại ý kiến của anh chị dưới phần bình luận để BrainCare có thể chia sẻ thêm nhé.
Đánh giá trị liệu tại BrainCare
Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia tâm lý, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm đánh giá, tham vấn, trị liệu, chẩn đoán uy tín, mang đến lợi ích cho khách hàng.
BrainCare hướng tới trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu về lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ tinh thần tại Việt Nam, làm thay đổi thói quen và nhận thức của người Việt Nam trong việc chú trọng sức khoẻ tinh thần và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. BrainCare “Vì cộng đồng hạnh phúc từng giây“.
