Có không ít phụ huynh tìm đến Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare với tâm trạng ngỡ ngàng: “Con nhà chị ngoan và học tốt, lúc nào cũng nằm trong top đầu của lớp, thật sự khi nghe chuyên gia trao đổi con gặp vấn đề tâm lý, chị chẳng thể tin vào tai mình.”.
Thực tế, các em trong độ tuổi đến trường, học giỏi nhưng gặp các vấn đề tâm lý (mà phổ biến nhất là rối loạn trầm cảm và lo âu) là không hiếm. Đôi khi, chính ánh hào quang, sự kỳ vọng và ngưỡng mộ của những người xung quanh với thành tích tốt của các em lại trở thành áp lực, khiến các em phải gồng mình liên tục đến mức kiệt sức mà cha mẹ không hề hay biết.
Quý vị phụ huynh có đang gặp trường hợp tương tự như vậy không? Hãy cùng BrainCare nhìn nhận rõ hơn về những áp lực này nhé.
Nội dung chính
Tại sao con học giỏi vẫn phải đối mặt với tổn thương tâm lý?
Có rất nhiều lý do khiến một đứa trẻ có học lực tốt rơi vào trạng thái bất ổn.
𝑮𝒂́𝒏𝒉 𝒏𝒂̣̆𝒏𝒈 𝒕𝒖̛̀ 𝒔𝒖̛̣ 𝒌𝒚̀ 𝒗𝒐̣𝒏𝒈 𝒗𝒂̀ 𝒂́𝒑 𝒍𝒖̛̣𝒄 𝒕𝒉𝒂̀𝒏𝒉 𝒕𝒊́𝒄𝒉Sức ép từ gia đình, nhà trường và xã hội đôi khi vô tình đặt lên vai con sức ép vô hình vô cùng lớn. Khi con đã quen với việc được khen ngợi, được là niềm tự hào của cha mẹ, con sẽ nảy sinh nỗi sợ hãi tột cùng với thất bại. Chỉ cần một lần điểm thấp, một lần không nằm trong top đầu, con sợ rằng cha mẹ sẽ thất vọng hoặc không còn yêu thương con nữa, con sợ bạn bè, thầy cô sẽ không còn tôn trọng con nữa. Trạng thái luôn phải gồng mình để duy trì kết quả học tập rất dễ dẫn đến rối loạn lo âu và trầm cảm.
𝑺𝒖̛̣ 𝒄𝒐̂ 𝒍𝒂̣̂𝒑 𝒗𝒂̀ 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒖 𝒉𝒖̣𝒕 𝒌𝒚̃ 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒄𝒂̉𝒎 𝒙𝒖́𝒄Để có được những con số ấn tượng trên bảng điểm, nhiều bạn phải dành hầu hết quỹ thời gian cho học tập. Việc này vô tình khiến con ít có cơ hội đi chơi, giao lưu với bạn bè. Ở độ tuổi dậy thì, sự công nhận từ bạn đồng trang lứa là yếu tố cực kỳ quan trọng và nếu chỉ biết học mà thiếu đi các kỹ năng giao tiếp cần thiết, con dễ cảm thấy lạc lõng giữa tập thể. Việc khó hoà nhập, thậm chí là bị cô lập (hoặc tự cô lập) kéo dài chính là khởi đầu cho những suy nghĩ tiêu cực.
𝑵𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒚𝒆̂́𝒖 𝒕𝒐̂́ 𝒕𝒊𝒆̂̀𝒎 𝒂̂̉𝒏 𝒕𝒖̛̀ 𝒃𝒆̂𝒏 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈Không phải lúc nào vấn đề cũng đến từ áp lực bên ngoài. Đôi khi, những biến đổi về hormone trong tuổi dậy thì, yếu tố di truyền hoặc những chấn thương tâm lý từ thuở nhỏ chưa được chữa lành cũng đóng vai trò kích hoạt gây ra các vấn đề tâm lý cho các em.
Những dấu hiệu mà cha mẹ cần để ý
Đa số trường hợp học sinh học tốt gặp các vấn đề tâm lý thường được phát hiện muộn do các em che dấu các biểu hiện và không chia sẻ. Tuy nhiên, thông qua quan sát kỹ càng, phụ huynh có thể phát hiện sức khỏe tinh thần của con đang báo động thông qua một số biểu hiện như sau:
𝑪𝒐𝒏 𝒕𝒓𝒐̛̉ 𝒏𝒆̂𝒏 𝒄𝒂́𝒖 𝒌𝒊̉𝒏𝒉 𝒗𝒐̂ 𝒄𝒐̛́ 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝒙𝒖𝒏𝒈 𝒒𝒖𝒂𝒏𝒉Cha mẹ có thể thấy con dễ nổi nóng hơn bình thường. Một câu hỏi quan tâm về việc học hay một lời nhắc nhở nhỏ về sinh hoạt cũng có thể khiến con phản ứng gắt gỏng hoặc tỏ thái độ bất mãn. Sự cáu kỉnh này không hẳn là do con hỗn láo, mà thường do con bị sự quá tải và phản ứng bộc phát. Khi tâm trí con đã quá căng thẳng, mọi tác động từ bên ngoài đều trở thành áp lực khiến con khó kiểm soát cảm xúc.
𝑪𝒐𝒏 𝒕𝒉𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒙𝒖𝒚𝒆̂𝒏 𝒎𝒂̂́𝒕 𝒏𝒈𝒖̉, 𝒌𝒉𝒐́ đ𝒊 𝒗𝒂̀𝒐 𝒈𝒊𝒂̂́𝒄 𝒏𝒈𝒖̉ 𝒉𝒐𝒂̣̆𝒄 𝒏𝒈𝒖̉ 𝒌𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒔𝒂̂𝒖 𝒈𝒊𝒂̂́𝒄Giấc ngủ phản chiếu rất rõ sức khỏe tinh thần của trẻ. Cha mẹ có thể để ý thấy con thức rất khuya. Qua thăm khám lâm sàng, chuyên gia BrainCare chia sẻ nhiều bạn hay gặp ác mộng, giật mình tỉnh giấc giữa đêm và khó ngủ lại. Việc thiếu ngủ kéo dài không chỉ làm con mệt mỏi về thể chất mà còn khiến tâm trạng con càng dễ rơi vào vòng xoáy tiêu cực, lo âu.
𝑪𝒐𝒏 𝒄𝒉𝒂́𝒏 𝒂̆𝒏, 𝒂̆𝒏 𝒌𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒐𝒏 𝒎𝒊𝒆̣̂𝒏𝒈 𝒉𝒐𝒂̣̆𝒄 𝒃𝒐̉ 𝒃𝒖̛̃𝒂 𝒕𝒉𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒙𝒖𝒚𝒆̂𝒏Niềm vui ăn uống biến mất là một dấu hiệu đáng báo động. Con không còn hào hứng với những món ăn yêu thích trước đây. Con có thể chỉ ăn qua loa vài miếng cho xong hoặc lấy lý do mệt, no để bỏ bữa. Sự sụt cân nhanh chóng hoặc trạng thái uể oải sau mỗi bữa ăn cho thấy tâm trí con đang mệt mỏi khiến cảm giác ngon miệng bị triệt tiêu hoàn toàn.
𝑪𝒐𝒏 𝒉𝒂𝒚 𝒕𝒖̛̣ 𝒕𝒓𝒂́𝒄𝒉 𝒃𝒂̉𝒏 𝒕𝒉𝒂̂𝒏 𝒅𝒖̀ 𝒄𝒉𝒊̉ 𝒑𝒉𝒂̣𝒎 𝒎𝒐̣̂𝒕 𝒍𝒐̂̃𝒊 𝒏𝒉𝒐̉Với những con học giỏi, tinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng thường rất cao. Khi gặp vấn đề tâm lý, con dễ rơi vào trạng thái tự ngược đãi bản thân bằng những suy nghĩ tiêu cực. Con cho rằng mình không đủ tốt, mình là gánh nặng của cha mẹ, hoặc mỗi sai sót nhỏ đều là lỗi lầm không thể tha thứ. Những lời tự trách thầm lặng này bào mòn sự tự tin và khiến con cảm thấy mình vô giá trị.
𝑪𝒐̛ 𝒕𝒉𝒆̂̉ 𝒄𝒐𝒏 𝒍𝒖𝒐̂𝒏 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒂̣𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒂́𝒊 𝒖𝒆̂̉ 𝒐𝒂̉𝒊, 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒖 𝒔𝒖̛́𝒄 𝒔𝒐̂́𝒏𝒈 𝒅𝒖̀ 𝒌𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒍𝒂̀𝒎 𝒗𝒊𝒆̣̂𝒄 𝒏𝒂̣̆𝒏𝒈Cha mẹ thấy con luôn trong tình trạng lờ đờ, chậm chạp và thiếu năng lượng kể cả với hoạt động con yêu thích trước đó. Ngay cả khi con vừa mới ngủ dậy hay không phải chịu áp lực bài vở nặng nề, con vẫn than phiền về việc đau đầu, đau mỏi vai gáy hoặc tê bì tay chân. Đây là hiện tượng “kiệt sức tâm lý” – khi tâm trí quá mệt mỏi, cơ thể sẽ phản ứng bằng những cơn đau thực thể để báo hiệu rằng con cần được nghỉ ngơi thực sự.
Lời nhắn từ BrainCare
Một đứa trẻ phát triển lành mạnh không chỉ thể hiện thông qua kết quả học tập mà còn qua một thể chất khoẻ mạnh và tinh thần tự tin, vững vàng. Thành tích học tập có thể mang lại cơ hội nhưng tinh thần tích cực và tự tin mới là nền tảng để con đi xa và hạnh phúc lâu dài.
Quý vị phụ huynh thân mến, ngay khi nhận thấy con có biểu hiện của các vấn đề tâm lý như BrainCare nêu trên, phụ huynh cần đưa con đi hỗ trợ tâm lý càng sớm càng tốt. Việc phát hiện sớm, hỗ trợ, trị liệu sớm sẽ giúp hạn chế tối đa hệ quả tiêu cực do các vấn đề tâm lý gây ra.
Đánh giá trị liệu tại BrainCare
Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia tâm lý, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm đánh giá, tham vấn, trị liệu, chẩn đoán uy tín, mang đến lợi ích cho khách hàng.
BrainCare hướng tới trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu về lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ tinh thần tại Việt Nam, làm thay đổi thói quen và nhận thức của người Việt Nam trong việc chú trọng sức khoẻ tinh thần và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. BrainCare “Vì cộng đồng hạnh phúc từng giây“.
