Khi mà kỳ thi chuyển cấp chỉ còn được tính bằng ngày, trạng thái căng thẳng đè nặng lên cả học sinh, phụ huynh và giáo viên. Con sợ thi trượt, sợ làm cha mẹ thất vọng, sợ bị chê bai, sợ thua kém bạn bè… Cha mẹ thì lo lắng cho tương lai con, thúc giục con ăn uống, học tập, học thêm còn thầy cô cũng chịu những áp lực nhất định về thành tích của học sinh.
Kỳ thi chuyển cấp không còn chỉ là một kỳ thi đánh giá năng lực đơn thuần, đó là một cuộc đua khốc liệt, nhất là với các em học sinh cấp 2 lên cấp 3 và cấp 3 lên Đại học. Phía sau những bảng điểm, những lớp học thêm đến tối mịt là rất nhiều em học sinh đang phải chiến đấu với kỳ thi trong lo âu và áp lực. BrainCare có thể khẳng định áp lực thi cử trước mỗi mùa thi chuyển cấp là điều không thể tránh khỏi, tuy nhiên, nếu phụ huynh cùng với thầy cô không hỗ trợ con đúng cách, áp lực thi cử có thể trở nên trầm trọng và để lại nhiều hậu quả khôn lường.
Nội dung chính
Áp lực thi cử, câu chuyện cũ, bối cảnh mới
Trước đây, áp lực thi cử chủ yếu đến từ kỳ vọng của cha mẹ cũng như bản thân học sinh nhưng ngày nay, với việc internet phát triển, trẻ em còn phải chịu thêm áp lực từ kỳ vọng xã hội, áp lực đồng trang lứa đến từ mạng xã hội và đặc biệt là nỗi sợ bị tụt lại phía sau. Không áp lực sao được khi mở máy tính hay điện thoại lên là các hội nhóm chat chit hỏi han nhau học đến đâu, chọn trường nào, báo chí vào mùa thi thì đua nhau đưa tin, nào là phương pháp xét tuyển mới, nào là tỷ lệ chọi vào các trường, cuộc đua vào các trường top… Nhiều trường hợp học sinh đến BrainCare trị liệu tâm lý vì áp lực thi cử chia sẻ: “Con không dám mở điện thoại vì mọi người toàn nhắn về ôn thi, thi thử rồi chọn trường, điều đó khiến con phát sợ và buồn nôn”.
Áp lực thi cử và những hệ quả khôn lường
Một học sinh lớp 9 hay lớp 12 hiện nay có thể học từ sáng đến tối, cuối tuần kín lịch học thêm, liên tục thi thử và gần như không có thời gian nghỉ ngơi thật sự. Điều đáng nói là lịch học dày cùng áp lực kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động trực tiếp lên sức khỏe tinh thần cũng như kết quả học tập của các em học sinh.
Ở lứa tuổi này, não bộ và khả năng điều tiết cảm xúc của các em vẫn đang trong quá trình phát triển. Khi căng thẳng kéo dài, các em dễ rơi vào trạng thái lo âu, mất ngủ, kiệt sức tinh thần, mất động lực, cáu gắt, thu mình và trầm buồn. Nhiều em không biết cách diễn đạt cảm xúc nên vẫn im lặng học hành như bình thường nhưng bên trong đã là sự mệt mỏi kéo dài và cảm giác bất lực.
Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Ngọc, chuyên gia tại Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare, điều nguy hiểm nhất của áp lực thi cử không nằm ở vài tháng ôn luyện mệt mỏi. Mà ở việc nó để lại trong trẻ niềm tin méo mó rằng: “Mình là người thất bại”. “Mình không xứng đáng được yêu thương” v.v
Những bi kịch đã thực sự xảy ra
Nhiều vụ việc đau lòng xảy ra trong những năm gần đây đã cho thấy hậu quả nghiêm trọng của áp lực thi cử:
Năm 2022, một nữ sinh lớp 9 tại Hà Nội có hành vi tự sát, nguyên nhân có liên quan đến căng thẳng, áp lực thi cử và tâm lý kéo dài trước đó. Năm 2024, vì áp lực từ việc trượt nguyện vọng 1 và sự kỳ vọng của gia đình, nam sinh lớp 9 tại Hà Nội đã có hành vi tự tử. Gần đây hơn, năm 2025, một nữ sinh ở Thanh Hóa đã tự kết thúc cuộc đời sau khi biết mình trượt kỳ thi vào lớp 10 công lập. Theo báo chí phản ánh, em đã rơi vào trạng thái suy sụp, bỏ đi lang thang và cắt đứt liên lạc với gia đình sau khi nhận kết quả thi.
Còn bao nhiêu trường hợp các học sinh buông bỏ cuộc sống vì áp lực thi cử mà chưa được đưa tin? Còn bao nhiêu trường hợp các em trầm cảm nặng, có hành vi tự hại, tự vẫn mà chúng ta không biết? Tại Việt Nam, một quốc gia Á Đông đặt nặng vai trò của học vấn, chưa có một thống kê chính thức toàn quốc về số học sinh gặp trầm cảm hay có hành vi tự hại/tự vẫn, chỉ biết rằng, số ca học sinh đến khám, trị liệu tại các cơ sở tâm lý như Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare đang ngày càng gia tăng qua từng năm.
Lời nhắn từ BrainCare
Không có ngôi trường nào quan trọng hơn sức khỏe tinh thần của một đứa trẻ. Không có bảng điểm nào đáng đánh đổi bằng sự bình an trong tâm hồn con. Điều cha mẹ cần làm trong mùa thi chuyển cấp không chỉ là chuẩn bị kiến thức cho con, mà còn cần chuẩn bị cho con một sức khỏe tinh thần vững vàng để đi qua áp lực. Phụ huynh xin hãy nhớ rằng: Một đứa trẻ được lắng nghe, được thấu hiểu và được hỗ trợ đúng cách sẽ có khả năng vượt qua thất bại, áp lực và những giai đoạn khó khăn tốt hơn rất nhiều so với một đứa trẻ chỉ được nhắc phải cố gắng.
Nếu phụ huynh nhận thấy con đang gặp căng thẳng quá mức do áp lực thi cử, hãy liên hệ ngay với Viện Tâm lý Giáo dục BrainCare để được hỗ trợ kịp thời. Đội ngũ chuyên gia gồm các Tiến sĩ, Thạc sĩ Tâm lý giàu kinh nghiệm của BrainCare luôn sẵn lòng cùng cha mẹ, giúp con đi qua mùa thi chuyển cấp một cách an toàn, lành mạnh với kết quả tốt nhất
Đánh giá trị liệu tại BrainCare
Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia tâm lý, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm đánh giá, tham vấn, trị liệu, chẩn đoán uy tín, mang đến lợi ích cho khách hàng.
BrainCare hướng tới trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu về lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ tinh thần tại Việt Nam, làm thay đổi thói quen và nhận thức của người Việt Nam trong việc chú trọng sức khoẻ tinh thần và tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. BrainCare “Vì cộng đồng hạnh phúc từng giây“.
